De Leidse pinkstergemeente OCN (Outreach Center Nederland) onder leiding van Gert Jan Agtereek laat een spoor van vernieling na. Volgelingen raakten tonnen kwijt en medewerkers werden geïntimideerd en gebruikt om nog meer geld binnen te halen.



Agtereek zelf woont sinds een paar jaar als een zonnekoning in Nairobi, Kenya. Hij heeft een riante villa en een hele hofhoudng. Oud-leden noemen hem een sektarisch leider en een narcist, die volledig de weg kwijt is.
In EenVandaag spreken oud-medewerkers en gedupeerden over hoe zij gehersenspoeld werden en tonnen kwijtraakten.
=======================================

Wie denkt dat de avonturen van pastor John in onze relisoap ‘De Gezalfde’ lichtelijk bizar zijn heeft gelijk, want de werkelijkheid is altijd nog erger. Dat bewijst pastor Gert Jan Agtereek van Outreach Center Nederland in Leiden. Deze zelfbenoemde pinkstervoorganger en zakenman trok de afgelopen jaren al een spoor van machtsmisbruik en bedrog, maar gaat vrolijk door met zijn activiteiten. Hij wil nu - o, ironie - een internationale academie oprichten voor het financieel en organisatorisch beheer van kerken. Sinds de kerk drie jaar geleden door een crisis ging, groeit het aantal leden weer, want er zijn altijd wel mensen te vinden die het heerlijk vinden om gemanipuleerd en misbruikt te worden, want dan krijgen ze tenminste aandacht en bevestiging (een soort Dysfunct Reality Church).


Het Leidsch Dagblad publiceerde afgelopen weekend een saillant verhaal met alle elementen die een soap zich zou wensen: een sekteleider, een bodyguard, gristelijke breezermeisjes, exhorbitante uitgaven, bij elkaar gemanipuleerde collectes, een zelfmoord, oplichting, grootspraak, en weesjes in India die op straat worden gemieterd omdat de voorganger zijn villa in Kenia (foto) nog moet afbetalen. Ja, hap maar even naar adem.

Hieronder het complete artikel zoals dat in het Leidsch Dagblad verscheen.

ZATERDAG 7 MAART 2009

Omstreden Leidsche kerk smeedt nieuwe plannen

LEIDEN – Pastor Gert Jan Agtereek, wiens Leidsche pinksterkerk in opspraak raakte door wanbeheer, wil een internationale academie oprichten voor het financieel en organisatorisch beheer van kerken.

De leider van de omstreden kerk aan de Turkooislaan kondigt een ‘grote doorbraak’ aan op 9 september. Hij lanceert in het najaar zijn Agtereek University met vestigingen in New York en Hongkong, heeft hij in besloten kring aangekondigd. Ook zegt hij dat hij op 9-9-9 ‘de waarheid’ naar buiten zal brengen over de serie schandalen die zijn kerk de afgelopen jaren heeft achtervolgd.

Zijn Outreach Center Nederland (OCN) is een voortzetting van de in opgeheven Grote Opdracht Gemeente (of GCCI). Voorganger Dennis Sieval van OCN bevestigd dat er in september een onderwijsprogramma komt waarin ook ‘organisatorische en praktische elementen als financiën en boekhouding’ aan de orde komen. De ‘lessen uit het verleden’ zijn daarin geïntegreerd, aldus Sieval. Agtereek die claimt vijf eredoctoraten te hebben, wil zelf niet reageren.

Agtereek en zijn kerk liggen al jaren onder vuur van tientallen ex-leden die veel geld hebben uitgeleend ten behoeve van eerdere, groots opgezette maar op fiasco’s uitgelopen projecten. Ze beschuldigen hem van geestelijke manipulatie, machtsmisbruik, verkwisting en bedrog. De pastor woont sinds 2003 in Kenia maar is regelmatig in Leiden.

Het kerkgenootschap aan de Turkooislaan heeft het afgelopen decennia voor naar schatting miljoenen euro’s schulden gemaakt. In 2006 kregen schuldeisers te horen dat ze hun geld voorgoed kwijt waren. De kerk ging daarna door als OCN. Inmiddels groeit het aantal leden weer.

Lijfwacht van de dominee

Wat doet de leider van een wereldomspannende kerkorganisatie als die tijdelijk terug is bij de moedergemeente in Leiden? Uitgebreid winkelen en dansen in de disco onder het motto ‘onderzoek doen naar de jongerencultuur’. En de kerkleden doordringen van de noodzaak om nog meer geld te geven.

Het zijn de observaties van Ron Hek, die optrad als lijfwacht van pastor Gert Jan Agtereek tijdens zijn verblijf in Nederland. Na tien dagen had hij schoon genoeg van de manipulatie en de geheimzinnigheid die rond de omstreden kerkleider hangen.

Agtereek kon een lijfwacht goed gebruiken. Tientallen ex-kerkleden krijgen in totaal nog tonnen terug van de pastor. Daarom moet hij bij bezoekjes aan Nederland oppassen niet de verkeerde ex-broeder tegen het lijf te lopen. „Daar was hij echt bang voor”, zegt Hek. Keerde Agtereek ’s avonds terug in het Van der Valkhotel bij Schiphol, dan moest zijn chauffeur Robin Sieval, die de oude gezichten uit de kerk nog kende, eerst de lobby verkennen om zeker te weten dat iemand de kerkleider opwachtte.

De kring rond Agtereek nam de beveiliging echter steeds minder serieus , verteld Hek. „Zaten ze weer allemaal van twee tot zes te brunchen bij restaurant Beukenhof in Oegstgeest, moest ik buiten blijven staan. Iedereen kon gewoon naar binnen lopen. Ik kreeg de indruk dat hij het gewoon gaaf vindt om iemand te zijn die belangrijk genoeg is om een lijfwacht te hebben.”


Urenlang moest Hek wachten voordat Agtereek weer ergens anders heen wilde. Dat kon het Omniversum zijn, of er werd gewinkeld. Dat laatste nam in Amsterdam en Rotterdam twee volle dagen in beslag. De oogst bestond uit meer dan tien tassen vol nieuwe kleren voor Agtereek en zijn Afrikaanse secretaresse. „ Agtereek zei dat hij een belangrijke ontmoeting had met de premier van Kenia, daarom moest hij er goed uitzien. Het was me al opgevallen dat zijn koffers vrijwel leeg waren bij aankomst op Schiphol.”

Zwijgen

Hek merkte op dat de uitgaven werden voorgeschoten door Robin Sieval van de aan de kerk gelieerde verslaafdenopvang Winnersway. Die moest het maximale bedrag opnemen met zijn pas. Voorganger Dennis Sieval van de kerk ontkent echter dat Agtereek winkelde op kosten van de kerk of de opvang. Hij reageert namens Agtereek zelf, die zich stil houdt. Hek:„In elk geval drukte Robin Sieval ons op het hart dat we over het winkelen moesten zwijgen tegenover de anderen. Ook Agtereek zelf deed altijd geheimzinnig over zijn zaken. „Mijn leven gaat jullie niets aan, zei hij.”

De lijfwacht moest 24 uur per dag klaarstaan. Bijvoorbeeld als de pastor wilde gaan ‘clubben’, zoals hij dat noemde. Dat begon al de avond dat Agtereek op Schiphol was aangekomen. Twee meisjes werden uit de kerk opgetrommeld om mee te gaan, zegt Hek. Samen met voorganger Dennis Sieval trok de groep naar discotheek Escape in Amsterdam. Dat ging onder het motto van ‘onderzoek doen naar de jongerencultuur’. „Maar er was geen onderzoek. Ze kwamen het evangelie niet brengen, maar gingen gewoon dansen. Agtereek gedroeg zich irritant tegen andere bezoekers. Probeerde ze te foppen. Ik dacht:„Als hij zo doorgaat, krijgt hij klappen.”

Ook het volgende weekend wilde Agtereek naar de disco. „En als hij belt, moet je komen.. al is het twee uur ’s nachts. Dat geldt voor iedereen. Zelfs je werk moet onmiddellijk wijken als hij je nodig heeft.”

Onvoorwaardelijke gehoorzaamheid aan de leiding was ook in de kerk verplicht. Ron Hek zag het met zwijgende verbazing aan, net als hulpverlener Danny Kraaijenoord. Die werkte een tijd bij Winnersway, maar liet zijn contract niet verlengen omdat hij schrok van de wantoestanden die hij om zich heen zag. Zowel bij de kerk als bij de opvang, die in hetzelfde complex aan de Turkooislaan huizen. „Tijdens de dienst werden er machtigingskaarten uitgedeeld. Een dag later besteeg een boze Dennis Sieval het podium. Hij had de giften nageteld en de opbrengst was ‘belachelijk’. Er kwam dus een nieuwe inzameling en Sieval hoopte dat de gevers deze keer wel met zichzelf kunnen leven. Zo werd een halfuur doorgepraat. Een hele zaal mensen wed daar op de ziel getrapt.„Je proefde de angst.”


Bijbelstudie

Ook tijdens de Bijbelstudies ging het er stevig aan toe. „Agtereek riep tegen zijn leerlingen:’fuck you‚ ik heb schijt aan jullie, ik heb jullie helemaal niet nodig’. Je moest je aanpassen aan zijn visie en anders kon je opzouten. Agtereek suggereerde dat hij graag wilde dat mensen weggingen, zodat een harde kern zou overblijven. Ik heb nog nooit zo’n bijbelstudie gezien.”

Een paar weken geleden pleegde een 19-jarig meisje, lid van de kerk, zelfmoord door zich op te hangen in het Vrouwenhuis van verslaafdenopvang Winnersway aan de Lammenschansweg. Een dramatische gebeurtenis waar Kraaijenoord en Hek de nodige aandacht voor verwachtten in de kerkdienst een dag later. „Er is geen seconde over gesproken”, zeggen ze. Dennis Sieval spreekt dat tegen. „We hebben met iedereen meegeleefd en mensen getroost waar dat kon”, laat hij weten. „Niets van gemerkt”, houden Kraaijenoord en Hek vol. „Agtereek had het alleen over zijn grote imperium. Ik heb Dennis Sieval nog gevraagd naar de begrafenis, maar die was daar vaag over. De kerkdienst ging, zoals gewoonlijk, alleen over gehoorzaamheid aan de leiding en het afstaan van een flink deel van je inkomen.”

Fiasco op fiasco

De Grote Opdracht Gemeente (GCCI, nu Outreach Center Nederland) heeft een lange lijst van mislukte projecten op haar naam. Op de foto staat het restant van één daarvan: het betonnen karkas van een Bijbelschool van drie verdiepingen moest worden in India. Daaraan heeft de kerk in totaal 183.573 euro en 89 cent uitgegeven, blijkt uit interne cijfers. Dat bleek echter onvoldoende voor een heel gebouw en Agtereek liet het project vallen. Het bouwwerk is nu met planten overgroeid.

Voorbeelden van andere mislukkingen:
- Agtereek begon bedrijven, waaronder een rijsthandel en een reclamebureau met twintig man personeel. De bedrijven maakten tonnen verlies en gingen failliet.
- Kerkleden adopteerden weeskinderen en maakten daar maandelijks geld voor over. Het geld werd aan andere zaken besteed, zonder de donateurs in te lichten.
- Agtereek vestigde zich in Kenia om van daaruit een wereldwijd netwerk van kerken op te zetten. Hij liet een spoor van schulden na bij auto- en huizenverhuurders, muzikanten, chauffeurs en andere partners. De kerk in Kenia kwam tot stilstand.
- Een project voor ex-prostituees mislukte en de meisjes belandden ontgoocheld weer lop de straat. Daarop volgde intimidatie om de vrouwen tot zwijgen te dwingen.
- Een weeshuis in India moest kinderen wegsturen doordat de geldkraan in Leiden werd dichtgedraaid.

Vele kerken?

De Leidse kerk claimt het centrum te zijn van een netwerk van duizenden kerken.
De cijfers fluctuueerde in de loop der jaren nogal. Aanvankelijk ging de claim niet verder dn vier- tot vijfduizend kerken. Dennis Sieval noemde tijdens een preek in het Oostblok het aantal van twaalfduizend. In Kenia gaf Agtereek het getal van vijftigduizend op.

Het laatste cijfer dat voorganger Dennis Sieval hanteert, is ‘meer dan achtduizend’. Namen van de aangesloten kerken zijn onvindbaar. De enige instelling die online nog het GCCI-logo voert, is een kinderdagverblijf in Antwerpen. Agtereek schermt met duizenden weeskinderen en bijbelschoolleerlingen, maar ook daarvoor ontbreekt elk bewijs.

SILVAN SCHOONHOVEN

Bron leidschdagblad